Piyasalarda bir süredir etkisini devam ettiren fon krizi, gayrimenkul ve otomotiv sektörlerini doğrudan etkilemeye devam ediyor.
Sektördeki son gelişmeleri değerlendiren Ekonomist Tuna Kaya, likidite sıkışıklığı ve fon krizi nedeniyle piyasada kalan yüksek varlık miktarının önümüzdeki dönemde konut ve araç alımlarını belirgin şekilde yavaşlatacağını belirtti.
KONUT FİYATLARINDA DOLAR BAZLI SERT ERİME
Konut sektöründeki mevcut tabloyu reel veriler üzerinden ele alan Kaya, gayrimenkul fiyatlarının Türk Lirası bazındaki nominal seyri yerine döviz bazındaki hareketine odaklanılması gerektiğini ifade etti.
2023 senesinden beri konut fiyatlarında dolar bazında yüzde 30’a varan ciddi bir erime yaşandığına dikkat çeken ekonomist, geçmiş dönemde konutunu satıp dövize geçen bir yatırımcının, bugün aynı birikimle mevcut konutu alıp üstüne parasının üçte birini muhafaza edebileceğini vurguladı.
İçeride biriken yüksek varlık stokunun önümüzdeki süreçte konut fiyatları üzerindeki aşağı yönlü baskıyı artırması bekleniyor.
‘KONUT FİYATLARI DÜŞECEK’
Kaya, “Konut tarafına baktığımızda, fon kriziyle birlikte içeride büyük miktarda bir varlık kaldı. Bu durum konut alımlarını azaltacak ve önümüzdeki dönemde konut fiyatlarını düşürebilecek. Ancak geçmişe dönersek 2023 yılından bugüne kadar konut fiyatlarında dolar bazında yüzde 30’luk bir erime var. Yani o dönemde konutu satıp dolar alsaydınız bugün aynı dolarla aynı konutu alabilir, paranızın üçte birini de cebinizde tutabilirdiniz. Bu ölçekte büyük bir erime söz konusu. Konut fiyatlarına Türk lirası bazında değil, döviz bazında baktığımızda mevcut durum bu şekilde” dedi.
OTOMOTİV SATIŞLARINDA KAN KAYBI DİKİŞ TUTMUYOR
Otomotiv pazarında da tablonun benzer bir seyir izlediğini belirten Tuna Kaya, Eylül ayı verileri itibarıyla satışlarda yüzde 20’ye yakın net bir gerileme kaydedildiğini dile getirdi.
Geçtiğimiz yıl 1,3 milyon seviyesine ulaşan toplam araç satışlarının bu yıl ancak 1 milyon sınırını biraz aşabileceğini öngören Kaya, piyasanın eski canlılığına kavuşmasının kısa vadede zor olduğunu ve satışlardaki düşüş trendinin önümüzdeki aylarda da süreceğini aktardı.
İKİNCİ EL PİYASASI VE KAMPANYA BEKLENTİSİ
Araç değer kayıplarındaki değişimlere de değinen Kaya, sıfır otomobil ile üç yaşındaki ikinci el araçlar arasındaki tarihsel değer farkının yüzde 65 seviyelerinden yüzde 55’e gerilediğini belirtti.
Önümüzdeki süreçte hem sıfır hem de ikinci el araç piyasasında fiyat geri çekilmelerinin belirginleşeceğini ifade eden Kaya, stok yükünü hafifletmek isteyen büyük otomotiv üreticilerinin cazip kampanyalara imza atacağını, bu durumun elinde nakit varlığı bulunan alıcılar için önemli avantajlar yaratacağını kaydetti.
